مقایسه تصویرسازی و مشاهده
دانلود الگودهی-تصویرسازی
دانلود الگودهی-تصویرسازی
بررسی و مقایسه استفاده از عملکردهای یادگیری مشاهدهای در ورزشکاران مرد و زن هندبالیست
منوچهر قلخانی 1 ، محمد جلیلوند 2
1- دانشآموخته رشته تربیت بدنی در گرایش رفتارحرکتی از دانشگاه رازی
2- عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد کرمانشاه
چکیده
هدف این مطالعه بررسی و مقایسه استفاده از عملکردهای یادگیری مشاهدهای (عملکرد مهارتی، اجرایی و استراتژی ) در ورزشکاران مرد و زن هندبالیست بود. جامعه آماری پژوهش حاضر همه هندبالیستهای استان همدان بودند که از میان آنها 98 نفر (50 مرد و 48 زن ) با دامنه سنی 15-24 سال، به عنوان نمونه انتخاب شدند. براي بررسی و مقایسه عملکردهاي یادگیري مشاهدهاي از پرسشنامه عملکرد یادگیري مشاهدهاي (FOLQ) کامینگ و همکارانش (2005) استفاده شد. نتایج حاصل از آزمون تحلیل واریانس یکراهه نشان داد در زنان بین عملکردهای یادگیری مشاهدهای تفاوت وجود دارد (05/0p<) و از عملکرد مهارتی نسبت به عملکرد اجرایی و استراتژی بیشتر استفاده میکنند. همچنین نتایج نشان داد در مردان بین استفاده از عملکردهای یادگیری مشاهدهای تفاوت وجود دارد و مردان بیشتر از عملکرد استراتژی و مهارتی استفاده میکنند (05/0p<). نتایج حاصل از آزمون t نشان داد بین زنان و مردان در عملکرد مهارتی و اجرایی تفاوت وجود ندارد ولی بین عملکرد استراتژی تفاوت وجود دارد و مردان نسبت به زنان بیشتر از عملکرد استراتژی استفاده میکنند.
کلید واژهها: عملکرد مهارتی، عملکرد استراتژی، عملکرد اجرایی، هندبال
مقدمه
یکی از قدرتمندترین و پر طرفدارترین ابزارها جهت انتقال اطلاعات و آموزش مهارتهاي حرکتی، یادگیري مشاهدهاي میباشد. یادگیري مشاهدهاي فرآیند یادگیري به وسیله تماشاي یک رفتار مطلوب میباشد (1). در تمرینات ورزشی از یادگیري مشاهدهاي جهت اصلاح مهارتها و استراتژيها استفاده میشود همچنین مشاهده بر روي واکنشهاي روانشناختی از قبیل انگیزه براي تغییر یا اجراي یک رفتار، غلبه بر ترس و اضطراب و همچنین اعتماد به نفس نیز موثر میباشد (2، 3). شواهد تئوري و تجربی نشان میدهند که ورزشکاران از یادگیري مشاهدهاي هم براي عملکردهاي شناختی و هم عملکردهاي انگیزشی استفاده میکنند. کامینگ و همکاران (2005) به منظور ارزیابی عملکردهای یادگیری مشاهدهای، پرسشنامه عملکردهاي یادگیري مشاهدهاي را بر اساس پرسشنامه تصویرسازي (هال، 1998طراحی نمودند. آنها عملکردهای یادگیری مشاهدهای را در سه دسته تقسیمبندی کردند: 1-عملکرد مهارتی (مشاهده و یادگیری جنبههای تکنیکی ورزش) 2-عملکرد استراتژی (مشاهده و توسعه استراتژيهای بازی و جنبههای مدیریت بازی) 3-عملکرد اجرایی (بهینه ساختن اجرا از طریق تنظیم سطح انگیختگی و حالات روانی) (2، 4). در پژوهشی کامینگ و همکاران (2005) تفاوت جنسیتی را در استفاده از عملکردهاي یادگیري مشاهدهاي بررسی کردند و نشان دادند بین زن و مرد در استفاده از عملکردهای یادگیری مشاهدهای تفاوتی وجود ندارد (3). در پژوهش دیگری وسش و همکاران (2007) نشان دادند که مردان عملکرد اجرایی بیشتري را نسبت به زنان به کار میگیرند ولی در عملکرد استراتژي و مهارتی بین زنان و مردان تفاوتی وجود ندارد (5). همچنین در پژوهشی ساندرز (2008) نشان داده که زنان از عملکرد مهارتی یادگیري مشاهدهاي بیشتر از مردان استفاده میکنند و مردان از عملکرد استراتژي یادگیري مشاهدهاي بیشتر استفاده میکنند و در استفاده از عملکرد اجرایی بین زنان و مردان تفاوتی وجود ندارد. علاوه بر پژوهشهایی که بر روی ورزشکاران مختلف در زمینه عملکردهای یادگیری مشاهدهای انجام شده پژوهشهایی نیز این عملکردها را در مربیان بررسی کردهاند و نشان دادند که مربیان نیز مانند ورزشکاران بیشتر از عملکرد مهارتی استفاده میکنند سپس از عملکردهای استراتژی و در نهایت از عملکردهای اجرایی استفاده میکنند (4). تفاوتهاي جنسیتی مشاهده شده در پژوهشهای قبلی احتمال دارد به خاطر پراکندگی در انواع ورزشها تیمی و انفرادی یا سطح رقابتی شرکتکنندگان (افراد ماهر در مقابل افراد ماهر) باشد. نظربهاینکه یافتههای کمی نسبت به جنسیت وجود دارد و یافتههای موجود با هم تضاد دارند، جنسیت به عنوان یک متغیر در این پژوهش لحاظ شده است. لذا سوال اساسی این پژوهش این است که آیا جنسیت منجر به استفاده متفاوت از عملکردهای یادگیری مشاهدهای میشود؟
مواد و روشها
پژوهش حاضر از نوع توصیفی-تحلیلی میباشد. جامعه آماري پژوهش همه ورزشکاران هندبالست استان همدان بودند که در زمان انجام پژوهش در تیمها و باشگاههاي ورزشی سطح استان (همدان، رزن، ملایر، تویسرکان) عضو بودند و در حال تمرین وکسب آمادگی براي مسابقات استانی بودند. نمونه آماری انتخاب شده شامل 98 نفر (50 مرد و 48 زن) بودند که به طور تصادفی خوشهاي انتخاب شدند و پس از کسب اجازه از مربیان تیمها و باشگاهها پرسشنامههاي مربوطه به آنها داده شد.
روش و ابزار گردآوري اطلاعات: برای گردآوری اطلاعات و مقایسه عملکردهاي یادگیري مشاهدهاي از پرسشنامه(FOLQ) استفاده شد (کامینگ و همکاران، 2005). این پرسشنامه شامل 17 آیتم؛ عملکردهای مهارتی 6 آیتم، عملکردهای اجرایی 6 آیتم و عملکردهای استراتژی 5 آیتم است و بر اساس مقیاس 7 ارزشی لیکرت اندازهگیري میشود. اعتبار درونی نسخه اصلی با استفاده از آلفا کرونباخ براي عملکرد مهارتی 89%، عملکرد اجرایی 90% و عملکرد استراتژي 84% بود، درحالی که ضریب آلفا قابل قبول در علوم انسانی 70% میباشد. همچنین اعتبار آزمون- باز آزمون برای نسخه اصلی با استفاده از ضریب همبستگی براي عملکرد مهارتی 88% ، عملکرد استراتژي 80% و براي عملکرد اجرایی 79% بود (3).
روش اجرای پژوهش: قبل از اجراي آزمون اصلی ابتدا دو پرسشنامه فارسی ترجمه شد سپس این دو پرسشنامه با مشارکت متخصصان و مربیان ورزشی تصحیح و به جملات ساده و روان تبدیل شد تا براي افراد با سنین مختلف و با سطوح آموزشی متفاوت قابل فهم باشد. سپس متخصصان تربیت بدنی و مربیان تیمها و باشگاههاي ورزشی تایید کردند که سوالات براي ورزشکاران قابل فهم است و با این روش اعتبار محتوایی دو پرسشنامه تایید شد. پس از مشخص شدن شرکتکنندگان در این پژوهش و هماهنگی با مسئولین تیمها و باشگاههاي ورزشی پرسشنامه عملکردهاي یادگیري مشاهدهاي توسط شرکتکنندگان به مدت 20 دقیقه تکمیل شد. به شرکتکنندگان اطمینان داده شدکه نحوه پاسخگویی به سوالات پرسشنامه هیچ تاثیري برجایگاه آنها در تیم ندارد و اطلاعات به صورت محرمانه ثبت میشود و سپس در همان جلسه پرسشنامه توسط شرکتکنندگان تکمیل و به محقق باز گردانده شد.
تحلیل دادهها: جهت تلخیص و طبقهبندي دادهها از آمار توصیفی شامل میانگین و انحراف استاندارد استفاده گردید و براي بررسی طبیعی بودن توزیع از آزمون کولموگروف – اسمیرنوف استفاده شد. از آزمون t مستقل براي بررسی تفاوت جنسیتی جهت مقایسه زوجی در استفاده از عملکردهاي یادگیري مشاهدهاي استفاده شد.از آزمون تحلیل واریانس یک طرفه براي بررسی ترتیب استفاده از یادگیري مشاهدهاي در ورزشکاران استفاده شد. سطح معنی داری در این پژوهش 5 درصد در نظر گرفته شد.
نتایج ونتیجه گیری
هدف پژوهش حاضر بررسی و مقایسه استفاده از عملکردهای یادگیری مشاهدهای (عملکرد مهارتی، عملکرد اجرایی و عملکرد استراتژی ) در ورزشکاران مرد و زن هندبالیست بود. نتایج حاصل از آزمون تحلیل واریانس یکراهه نشان داد در زنان بین استفاده از عملکردهای یادگیری مشاهدهای تفاوت وجود دارد و از عملکرد مهارتی نسبت به عملکرد اجرایی و استراتژی بیشتر استفاده میکنند. این یافته با پژوهش ساندرلند (2008) همخوان و با پژوهش وسش و همکاران (2007) ناهمخوان است. که احتمالا علت ناهمخوانی نوع ورزش استفاده شده در پژوهش، یا سطح مهارت آزمودنیها باشد. همچنین نتایج نشان داد در مردان بین استفاده از عملکردهای یادگیری مشاهدهای تفاوت وجود دارد و مردان بیشتر از عملکرد استراتژی و مهارتی استفاده میکنند. نتایج حاصل از آزمون t نشان داد بین زنان و مردان در عملکرد مهارتی و اجرایی تفاوت وجود ندارد ولی بین عملکرد استراتژی تفاوت وجود دارد و مردان نسبت به زنان بیشتر از عملکرد استراتژی استفاده میکنند. این یافتهها با پژوهش وسش و همکاران (2007)، ساندرلند (20089 و باربی لاو و همکاران (2009) همخوان و با پژوهش کامینگ و همکاران ناهمخوان بود. در نهایت مشاهده شد که تفاوت جنسیتی در استفاده از عملکردهای یادگیری مشاهدهای وجود دارد.
منابع: